Yirmi yaş dişleri, diş diziliminde en son süren ve üçüncü azı dişleri olarak bilinen dişlerdir. Çoğunlukla ergenliğin son dönemlerinde veya yirmili yaşların başında ağızda yer almaya çalışırlar. Ancak modern insanın çene yapısının evrimsel süreçte daralması nedeniyle bu dişler çoğu zaman sürecek yeterli alan bulamazlar. Yer darlığı sonucunda yirmi yaş dişleri ya tamamen kemik içinde gömülü kalır ya da kısmen sürerek yarı gömülü pozisyonda varlığını sürdürür.
Tamamen gömülü olan dişler çoğu zaman belirgin bir ağrıya neden olmadan rutin radyolojik kontrollerde tesadüfen fark edilir. Ancak çene kemiği içinde uygunsuz açıyla duran bir gömülü diş, komşu dişin köküne baskı yaparak kök erimesine veya bölgede kistik oluşumlara yol açabilir. Bu gibi durumlarda hasta herhangi bir şikayet hissetmese dahi çevre dokuların sağlığını korumak adına cerrahi çekim seçeneği hekim tarafından gündeme getirilebilir.
Yarı gömülü dişler ise klinik olarak çok daha sık problem oluşturur. Dişin bir kısmı ağız ortamına açılmışken bir kısmı diş eti kapağının altında kalır. Bu anatomik yapı, gıda artıklarının ve bakterilerin kapakçığın altına kolayca sıkışmasına neden olur. Bölge fırçayla tam olarak temizlenemediğinden perikoronitis adı verilen ağrılı, şişlik ve ağız açmada kısıtlılık ile seyreden akut enfeksiyon atakları gelişebilir.
Yarı gömülü dişlerin bir diğer olumsuz etkisi de önlerindeki ikinci büyük azı dişinin arka yüzeyinde temizlenemeyen bir alan yaratmalarıdır. Bu durum, komşu sağlam dişin kök seviyesinde derin çürüklerin gelişmesine ve hatta o dişin de kaybedilmesine sebebiyet verebilir. Tekrarlayan enfeksiyonlar, çene ekleminde ağrı ve ağız kokusu bu tablonun sık rastlanan belirtileri arasında yer alır.
Her yirmi yaş dişinin mutlaka çekilmesi gerektiği yönündeki yaygın kanı doğru değildir. Şayet yirmi yaş dişi çenede tam olarak kendine yer bulmuşsa, karşıt dişiyle sağlıklı bir kapanış oluşturuyorsa ve hasta tarafından rahatça temizlenebiliyorsa ağızda kalmasında herhangi bir sakınca görülmez. Karar, hastanın panoramik röntgeni ve hekimin ayrıntılı klinik değerlendirmesi sonrasında kişiye özel olarak verilir.
Cerrahi çekim kararı alındığında işlem lokal anestezi altında, konforlu bir ortamda gerçekleştirilir. Çekim sonrasında hekimin belirteceği bakım kurallarına, soğuk kompres uygulamasına ve ilaç kullanımına dikkat edilmesi iyileşme döneminin sorunsuz geçmesini sağlar. Şikayet oluşmasını beklemeden düzenli hekim kontrollerine devam etmek, gömülü diş kaynaklı olası zararları erkenden önlemenin en güvenli yoludur.